Zout als jodiumdrager

Vanwege een overheidsbeslissing uit 1942 om het jodiumtekort onder de Nederlandse bevolking terug te dringen, gebruikt vrijwel iedere bakker vandaag de dag zogenaamd bakkerszout: zout waaraan jodium is toegevoegd. Het ministerie van VWS onderzoekt de gevolgen van zoutreductie in brood voor de inname van jodium.

Er zijn maar weinig voedingsmiddelen bekend die van nature jodium bevatten. Alleen in zeevis, -wier en –kraal en in beperkte mate in eieren komt jodium voor. Daarom heeft de jodiumvoorziening van de Nederlandse bevolking extra aandacht nodig. Jodium is namelijk een belangrijke bouwsteen van het schildklierhormoon, dat nodig is voor de ontwikkeling en goede werking van het zenuwstelsel en de stofwisseling. Daarmee zorgt jodium onder meer voor een voorspoedige groei. Bij een te lage jodiuminname kunnen kinderen bovendien een verminderd leervermogen ontwikkelen.

Toen de overheid midden in de Tweede Wereldoorlog besloot dat het jodiumtekort onder de Nederlandse bevolking moest worden teruggedrongen, werd bekeken aan welk product jodium het beste kon worden toegevoegd om ervoor te zorgen dat jong en oud het op regelmatige basis zou binnenkrijgen. De keuze viel op brood, dat daarmee nog belangrijker werd als basisvoedingsmiddel voor iedereen en elke dag. Vanaf die tijd gebruikte de bakkerijsector gewoon keukenzout (natriumchloride) waaraan 70 tot 85 milligram jodium per kilogram zout is toegevoegd voor de productie van brood, beschuit en crackers, dat bekend is komen te staan als broodzout. Sinds oktober 2008 zijn bakkers gestart met het vervangen van dit broodzout door bakkerszout. Wettelijk is bepaald dat sinds juni 2009 broodzout niet meer gebruikt mag worden. In tegenstelling tot broodzout mag bakkerszout naast in brood, ook gebruikt worden in koekjes, cake en gebak. Het gehalte jodium van deze zoutsoort is wettelijk bepaald en ligt lager, namelijk maximaal 65 milligram jodium per kilogram zout. In de praktijk ligt het gehalte jodium in bakkerszout tussen de 50 en 65 milligram per kilogram zout.

Bij een zoutgehalte van 1,2 gram per 100 gram brood (gemiddelde gehalte mei 2012) komt het jodiumgehalte bij gebruik van bakkerszout neer op 21 tot 27 microgram jodium per snee van 35 gram. Dit is 14 tot 18% van de dagelijks aanbevolen hoeveelheid (ADH) van 150 microgram jodium. Dagelijks eet de gemiddelde Nederlander zo’n 4 sneetjes brood. Waarmee dus al ruim de helft tot drie kwart van de dagelijkse jodiumbehoefte gedekt is.

Bakkers zijn niet verplicht om jodiumhoudend zout te gebruiken. Wel heeft de bakkerijbranche met de overheid een convenant afgesloten, waarin de afspraak is vastgelegd dat de bakkerijsector zoveel mogelijk gebruik maakt van bakkerszout. Met ongeveer zes sneetjes brood per dag krijgt de consument voldoende jodium binnen.

Biologische bakkers kiezen er regelmatig voor om (op verzoek van de klant) zeezout te gebruiken in hun broodproducten in plaats van bakkerszout. Hoewel zeezout van nature wel wat jodium bevat, is dit dusdanig weinig dat zeezout in brood of in andere bakkerijproducten niet noemenswaardig bijdraagt aan de jodiuminname. Wanneer u uitsluitend gebruikmaakt van zeezout in uw producten, is het verstandig uw klant op de hoogte te brengen van het risico op een jodiumtekort. Volgens het Voedingscentrum kunnen mensen die minder dan drie sneetjes brood met gejodeerd zout per dag eten een jodiumtekort oplopen.

Omdat bakkers minder zout in hun brood gaan gebruiken, moet de jodiumvoorziening aan de consument  nauwer in de gaten gehouden worden. Het ministerie van VWS werkt aan scenarioberekeningen om dit goed kaart te brengen. Indien nodig zal zij van het jodiumgehalte per kilogram bakkerszout naar boven bijstellen om daarmee eventueel de verlaagde zoutconcentratie in brood te corrigeren.

Gerelateerde diensten

Belangrijk! Een aantal dingen zijn veranderd.

Graag willen we u informeren. We hebben een duidelijke splitsing gemaakt tussen onze collectieve werkzaamheden ter verbetering van de bakkersbranche en onze commerciële diensten, die we aanbieden.

Voor al onze collectieve zaken kunt u nog steeds terecht bij NBC. Al onze commerciële diensten kunt u vanaf nu vinden onder FoodBase.nl. Met de kennis van NBC. 

Dat geldt dus ook voor online bestellingen. MijnNBC is nu Mijn FoodBase geworden. De inloggegevens zijn gelijk gebleven.

Voor vragen neem contact op met onze klantenservice of uw hygiëne – adviseur. 

×
Sluiten