PPWR: vragen en antwoorden

De fabrikant is de partij die bepaalt hoe de uiteindelijke verpakking rond een product is samengesteld uit de verschillende onderdelen (dus bijvoorbeeld een broodzak + etiket + sluiting). Je bent dus ook fabrikant wanneer je een kant-en-klare verpakking inkoopt en zelf vult of in jouw naam laat vullen. De fabrikant is verantwoordelijk voor de conformiteitsbeoordeling en -verklaring. Deze dient 5 tot 10 jaar te worden bewaard.

Voor elk type verpakking (qua samenstelling) moet een verklaring worden opgesteld. Daarmee wordt duidelijk dat de verpakking aan alle relevante eisen uit de PPWR voldoet. De onderbouwing daarvan wordt vastgelegd in een verpakkingsdossier. Daarin staan de gegevens over materialen, dat de aanwezigheid van bepaalde stoffen voldoet aan de gestelde limieten, gewicht en de impact van de verpakking op het milieu (denk aan mogelijkheden voor verminderen van de hoeveelheid verpakkingsmateriaal, verbeterde mogelijkheden voor recycling, mogelijkheden voor hergebruik, toepassing van gerecycled kunststof). Het dossier bevat de technische documentatie (van de leveranciers) en kan worden aangevuld met testresultaten en certificaten. Verpact heeft een stappenplan en verschillende hulpmiddelen ontwikkeld voor het opstellen. Je hebt een verklaring nodig voor elke unieke combinatie van product en verpakking. De fabrikant (of importeur) ondertekent deze en zorgt dat deze op verzoek beschikbaar is voor toezichthouders. Op de website van Verpact staat ook een sjabloon voor de confomiteitsbeoordeling en -verklaring: 20260723-conformiteit-def-sjabloon-beoordeling.xlsx

Een leverancier is de producent van verpakkingen of verpakkingsonderdelen of de partij die in opdracht van een andere partij een complete verpakking samenstelt, maar die dus niet bepaalt hoe de uiteindelijke verpakking is opgebouwd of samengesteld. De leverancier is verantwoordelijk voor de Verklaring van Overeenstemming (DoC) waaruit blijkt dat aan de wettelijke eisen voor voedselcontactmaterialen wordt voldaan. Daarin staan gegevens over de samenstelling van het geleverde product, gegevens over migratie van aanwezige schadelijke stoffen, aanwezigheid van additieven en of er een gebruiksrestrictie geldt voor een geleverd materiaal of product.  (zoals ongeschiktheid voor gebruik in de magnetron of oven of het verpakken van bepaalde typen levensmiddelen). Ook is de leverancier verplicht de voor de PPWR benodigde gegevens over zijn verpakking(sonderdeel) aan de fabrikant te leveren.

Een merkhouder zoals een retailer moet zorgen dat alles op de juiste manier op de markt komt en moet de uiteindelijke conformiteitsverklaring kunnen afgeven. Retailers van huismerken proberen deze verantwoordelijkheid af te schuiven op hun toeleveranciers. De retailer verzamelt informatie via de producent van het verpakte levensmiddel en die producent haalt de informatie bij de leverancier van de verpakking(sonderdelen). Een schaaltje kan namelijk wel aan de PPWR voldoen, maar zo gaat het niet de markt op. De producent voegt nog een seal of label toe. En daar heeft de producent van het materiaal geen zicht op. De samensteller van de uiteindelijke verpakking moet aangeven of het verpakte product zoals het de markt op gaat voldoet aan de PPWR via een verpakkingsdossier.

Hoewel plakband en etiketten niet in direct contact komen met je bakkerijproducten, tellen ze wel mee voor de totale verpakkingseenheid. Eisen die worden gesteld aan de verpakking zijn dus ook van toepassing op gebruikte lijm, inkt en het materiaal van de hulpcomponenten. Als samensteller van het verpakte product word je gezien als fabrikant van een verpakte eenheid. Zo moet je voor de PPWR weten of de (totale) verpakking schadelijke stoffen zoals zware metalen of PFAS bevat. Om de conformiteitsverklaring voor je verpakking op te kunnen stellen ben je verplicht om bij de leverancier van je plakband en etiketten de exacte materiaalspecificaties en chemicaliënspecificaties op de vragen. Ook de recycleerbaarheid van de verpakking wordt steeds belangrijker en verdient dus aandacht.

Als je grondstoffen inkoopt van buiten de EU, dan word je voor de PPWR gezien als importeur en ben je verantwoordelijk voor de conformiteitsverklaring van de verpakking. In de overige gevallen is de grondstofleverancier de partij die verantwoordelijk is voor het voldoen aan de eisen van de PPWR. De verpakking van je grondstoffen is natuurlijk ook van belang in het kader van voedselveiligheid (denk aan migratie van stoffen, food grade materiaal, ingangscontrole bij de bakkerij en leveranciersbeoordeling), dus er moet bij inkoop wel aandacht zijn voor zowel de grondstof als de verpakking. Het gaat echter te ver om van alle verpakkingen conformiteitsverklaringen op te vragen bij je grondstofleveranciers.

De PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation) is geen direct onderdeel van de certificeringsnorm FSSC 22000, maar het raakt wel het FSSC 22000-systeem doordat de recente update (versie 7) eisen toevoegt rond productontwerp, duurzaamheid en minimaliseren van voedselverlies in relatie tot verpakkingsontwerp. Bij nieuwe verpakkingsontwerpen vereist de recyclebaarheid en circulariteit van verpakkingen ook structureel aandacht.

De PPWR classificeert pallets specifiek als verzend/ transportverpakking. Dit betekent dat ze verplicht moeten worden meegenomen in het conformiteitsproces en een eigen technisch dossier en conformiteitsverklaring (DoC) vereisen. De vraag is echter wie hiervoor verantwoordelijk is. Standaard pallets of pooling systemen vallen onder de verantwoordelijkheid van de palletproducent of de pooling organisatie. Zij moeten de conformiteitsverklaring en het technisch dossier opstellen en met hun afnemers delen. Laat je speciaal voor jouw producten pallets op maat maken of onder je eigen specificaties of merknaam, dan verschuift de rol van producent naar jullie bakkerij en moet je wél zelf de documentatie (laten) opstellen. Je bent wel naleving plichtig voor het opstellen van de conformiteitsverklaring van bijvoorbeeld de rekfolie, band of krimpfolie die gebruikt worden om de dozen op de pallet vast te sjorren. Meer informatie over de transportverpakkingen vind je hier: https://paqr.com/industry-guide/ppwr-transport-packaging-who-is-responsible-for-the-declaration-of-conformity/