Gezondheidseffecten van graanvezels

Dat voedingsvezels gezond zijn, is al langer bekend. Vezels zitten in groente, fruit, peulvruchten en graanproducten zoals brood. Graanproducten zorgen voor bijna de helft van de dagelijkse vezelinname. En juist over vezels uit graanproducten komen we steeds meer te weten. De gezondheidseffecten van graanvezels lijken namelijk sterker te zijn dan de gezondheidseffecten van fruitvezels en groentevezels.

Vroeger werden vezels beschouwd als onverteerbare stoffen die geen energie opleverden. Inmiddels is bekend dat vezels een belangrijke rol spelen bij de stoelgang, maar ook het cholesterol- en glucosegehalte van het bloed verlagen en invloed hebben op de samenstelling van de bacteriën in onze darmen. Volgens het Voedingscentrum is wetenschappelijk bewezen dat vezels bijdragen aan een lager risico op chronische ziekten, zoals darmkanker, hart- en vaatziekten en diabetes type 2.

Kortom: het is belangrijk elke dag voldoende vezels te eten. Volkorenproducten bevatten de grootste hoeveelheid vezels, vitamines, mineralen en andere zogenaamde bioactieve stoffen.

Linda van Zonsbeek

Junior kennisspecialist Voeding en Gezondheid

l.van.zonsbeek@nbc.nl
0317 47 12 12

Vezels beïnvloeden de darmfunctie op verschillende manieren; ze vertragen de maaglediging, versnellen de doorstroming in de dunne darm en verhogen de hoeveelheid ontlasting. Zo wordt ook verstopping voorkomen door vezels. Doordat vezels vocht vasthouden wordt de ontlasting zacht, waardoor deze makkelijk het lichaam kan verlaten. Het effect van graanvezels op de darmfunctie is uitvoerig onderzocht. Zo blijkt dat het effect van tarwe, rogge, gerst en haver op de hoeveelheid ontlasting groter is dan het effect van andere soorten granen, zoals maïs.

Daarnaast hebben vezels invloed op de bacteriën in onze dikke darm, de zogenoemde darmflora. Bepaalde typen vezels (onoplosbare vezels en resistent zetmeel, die veel in granen zitten) komen onveranderd in de dikke darm, waar ze worden afgebroken (gefermenteerd) door de darmbacteriën. Hierbij ontstaan gunstige vetzuren, die als voeding dienen voor darmcellen en ontstekingsremmend werken.

Het is bekend dat vezels bijdragen aan de gezondheid van onze darmen, welke bewoond worden door bacteriën in veel verschillende soorten. Onze darmbacteriën worden ook wel darmflora genoemd. Hoe meer verschillende soorten bacteriën, hoe gezonder de darm. Deze verschillende bacteriesoorten verschillen ook nog per persoon, waardoor onze darminhoud uniek is.

Het effect van prebiotica op onze darmflora
Brood en andere graanproducten, groente en fruit zijn belangrijke bronnen van prebiotica. Dit zijn fermenteerbare vezels die niet verteerd kunnen worden in de dunne darm en daardoor onveranderd in de dikke darm terecht komen. Hier worden deze vezels gefermenteerd, oftewel afgebroken, door de darmbacteriën. Hierdoor kan een gedeelte van de vezels alsnog worden opgenomen in het lichaam. Prebiotica dienen als voeding voor de darmbacteriën; ze zorgen selectief voor de groei en/of stimuleren de activiteit van één of meerdere soorten bacteriën in de dikke darm. Tijdens het fermentatieproces van de vezels komen er gunstige stoffen vrij: korte keten vetzuren. Korte keten vetzuren verbeteren de werking van de darm en dragen bij aan een goede werking van het immuunsysteem. Indirect zorgen deze vezels dus voor een goede (darm)gezondheid. De effecten van prebiotica verschillen wel per persoon. Het enige nadeel: een teveel aan prebiotica kan leiden tot diarree en winderigheid.

De Gezondheidsraad adviseert vrouwen om 30 gram vezels per dag en mannen 40 gram vezels per dag te eten. Dit zijn niet alleen de prebiotische vezels mar ook de niet-fermenteerbare vezels. (Volkoren)brood levert een belangrijke bijdrage om de vezelinname te halen; 5 sneetjes volkorenbrood bevatten al 12 gram vezels. Het is wel van belang om verschillende soorten vezelrijke voedingsmiddelen te eten. Denk aan volkoren graanproducten, groente, fruit en peulvruchten.

Prebiotica en probiotica
Er moet geen verwarring ontstaan tussen prebiotica en probiotica. Prebiotica zijn dus fermenteerbare vezels uit onze voeding die dienen als voeding voor de darmflora. Probiotica is een andere naam voor de goede bacteriën in onze darmen. Soms worden deze toegevoegd aan yoghurtdranken of ingenomen als supplement.

Vezels beïnvloeden ook het risico op verschillende chronische ziekten, wanneer de vezelinname hoger is dan 25 gram per dag:
- Hart- en vaatziekten.
Een hoge vezelinname vermindert het risico op hart- en vaatziekten. Dit komt doordat de concentratie LDL-cholesterol (in de volksmond ook wel het ‘slechte’ cholesterol genoemd) afneemt. Vooral bèta-glucanen, een specifieke vezel in haver en gerst, staat bekend om de LDL-cholesterol verlagende capaciteit.
- Darmkanker
Vezels zorgen voor een goede werking van de darmen en belangrijk voor een goede stoelgang. Bij het afbreken van vezels in de dikke darm, ontstaan gunstige stoffen die de darmen gezond houden en het risico op darmkanker verlagen.
- Diabetes type 2
Wetenschappelijke studies laten zien dat een hoge vezelinname gerelateerd is aan een lager risico op diabetes type 2. Dit komt waarschijnlijk doordat vezels ervoor zorgen dat koolhydraten langzamer worden opgenomen in het bloed, waardoor de bloedsuikerspiegel in balans blijft.

Het effect van graanvezels is daarbij groter dan van vezels in groenten en fruit.

Let wel op wanneer u over gezondheidseffecten communiceert met uw klanten. U bent veelal aan claims en regels gebonden. Lees daarover meer in het artikel over voedingsvezels en claims.

Linda van Zonsbeek

Junior kennisspecialist Voeding en Gezondheid

l.van.zonsbeek@nbc.nl
0317 47 12 12

Gerelateerde diensten

Voedingswaardeberekening
De voedingswaarde van een product speelt voor steeds meer klanten een belangrijke rol bij de aankoopbeslissing ervan. Om die reden is het, als producent van levensmiddelen, belangrijk de voedingswaarde op het etiket te vermelden. Sinds 13 december 2014 is het vermelden van de voedingswaarde zelfs voor een aantal producten verplicht. Het NBC kan u hierbij helpen.
Lees meer
NBC en NBA KennisWorkshops
Een goed product verkopen alleen is niet voldoende. U zult uw klant moeten overtuigen van uw meerwaarde. En daar hebben uw winkel- en productiemedewerkers een groot aandeel in. De kennisworkshops van NBC en NBA vertalen lastige materie naar praktische informatie waar uw medewerkers de klant met alle zekerheid te woord kunnen staan.
Lees meer
Voedingswaarde analyse
Overweegt u om de voedingswaarde van uw brood- of banketproduct door een erkend laboratorium te laten bepalen? Het Nederlands Bakkerij Centrum (NBC) helpt u bij het vinden van de juiste partij.
Lees meer
Lokaal marktonderzoek
Wat vinden klanten van uw personeel, winkel, assortiment, prijzen en communicatie? Weet u om welke redenen zij uw producten kopen? Weet u hoeveel klanten bij u in de winkel komen en hoeveel meer klanten u kunt bereiken binnen uw verzorgingsgebied? Wat vinden klanten van uw personeel, winkel, assortiment, prijzen en communicatie? Weet u om welke redenen zij uw producten kopen? Met Lokaal Marktonderzoek heeft u een uitstekend beeld.
Lees meer

Belangrijk! Een aantal dingen zijn veranderd.

Graag willen we u informeren. We hebben een duidelijke splitsing gemaakt tussen onze collectieve werkzaamheden ter verbetering van de bakkersbranche en onze commerciële diensten, die we aanbieden.

Voor al onze collectieve zaken kunt u nog steeds terecht bij NBC. Al onze commerciële diensten kunt u vanaf nu vinden onder FoodBase.nl. Met de kennis van NBC. 

Dat geldt dus ook voor online bestellingen. MijnNBC is nu Mijn FoodBase geworden. De inloggegevens zijn gelijk gebleven.

Voor vragen neem contact op met onze klantenservice of uw hygiëne – adviseur. 

×
Sluiten