Persoonlijke Beschermingsmiddelen in de bakkerij: zo houd je elkaar veilig en gezond

In een bakkerij werk je met trots aan mooie producten, maar ook in een omgeving waar hitte, geluid, meelstof en machines samenkomen. Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) zijn dan een belangrijke schakel om gezond en veilig te kunnen werken. Maar hoe weet je nu welke middelen je wanneer gebruikt? En hoe zorg je ervoor dat iedereen bijdraagt aan een veilige werkcultuur? Oftewel: hoe houd je elkaar veilig en gezond? Daarover interviewden we Mark Fleuren, arbeidshygiënist en veiligheidskundige bij DEXIS Arbeid.

Lees het volledige interview met Mark Fleuren op Bakkerswereld.nl.

Maak veiligheid werkbaar

Fleuren werkte mee aan de Arbocatalogus en de branche-RI&E voor industriële bakkerijen en helpt bedrijven die risico’s te vertalen naar de praktijk. Zijn uitgangspunt: houd het werkbaar.

“Je kunt blijven kijken naar wat er juridisch moet, maar de kunst is om steeds een haalbare volgende stap te zetten richting veiliger werken.”

Volgens Fleuren draait goed gebruik van PBM om duidelijke afspraken, ruimte voor medewerkers en gezamenlijke verantwoordelijkheid. Werkgevers geven richting en voorbeeld; medewerkers begrijpen dat PBM niet alleen verplicht zijn, maar bijdragen aan een prettige en veilige werkplek voor henzelf én collega’s.

De belangrijkste PBM in de bakkerij

De Arbowet geeft het kader, de Arbocatalogus voor de industriële bakkerij bevat concrete afspraken. Dit zijn de vijf PBM die in vrijwel elke bakkerij relevant zijn:

Gehoorbescherming

• Vanaf gemiddeld 80 dB(A) moet gehoorbescherming beschikbaar zijn; boven 85 dB(A) is dragen verplicht.
• Kies wat past bij het werk: oordopjes, op maat gemaakte doppen of gehoorkappen.
• Hitte en fysieke inspanning spelen mee in draagcomfort.

Veiligheidsschoenen

• In bijna elke bakkerij verplicht, zeker bij rijdend transport en zware lasten.
• Let op stalen neuzen, antislipzolen, vochtbestendigheid en bij stof: antistatische eigenschappen (EX-zones).

Handschoenen

• Wegwerp of stevig, afhankelijk van de taak.
• Controleer altijd of ze bestand zijn tegen schoonmaakmiddelen, aroma’s of alcohol.

Oogbescherming

• Gebruik bij kans op spatten of rondvliegende deeltjes een veiligheidsbril of gelaatsscherm.

Adembescherming

• Zie je stofwolken, gebruik een stofmasker (meestal FFP2) dat goed aansluit.
• Bij dampen of vluchtige stoffen is een masker met dampfilter nodig.

 

Samen verantwoordelijk

PBM werken alleen als je het samen doet. Betrek medewerkers bij de keuze van middelen: laat ze verschillende modellen proberen en vraag wat prettig zit. Soms maakt een andere pasvorm of een hipper model al het verschil in de motivatie. Maatwerk is belangrijk bij klachten of specifieke behoeften.

Net zo belangrijk: laat als werkgever zien wat je zelf doet om risico’s te beperken, zoals ventilatie, filters of aangepaste werkprocessen. Zo ontstaat een “mentaal contract”: jij vermindert risico’s, medewerkers gebruiken PBM. Openheid werkt beter dan betuttelen.

Toegankelijk en duidelijk

PBM moeten gratis beschikbaar zijn, met heldere uitleg over gebruik en vervanging – ook voor tijdelijke of flexmedewerkers. Is taal een drempel? Werk met pictogrammen, uitleg in meerdere talen of een mentor op de werkvloer. Maak duidelijk waar en wanneer nieuwe middelen verkrijgbaar zijn en dat medewerkers recht hebben op goed functionerende PBM.

Kwaliteit en RI&E als basis

Er zijn veel soorten PBM. Raadpleeg altijd de instructies van de fabrikant en kies samen met een deskundige leverancier wat past bij het werk (bijvoorbeeld filtertype, snij- of hittebestendigheid).

Een actuele RI&E is de basis voor elke keuze, maar vertaal die naar eenvoudige afspraken op de werkvloer, zoals:

• “Bij het storten van meel dragen we masker X.”
• “Tijdens schoonmaken gebruiken we handschoenen Y.”

Zo wordt de RI&E een praktisch hulpmiddel.

Voor ambachtelijke én industriële bakkerijen zijn branche-specifieke RI&E-instrumenten beschikbaar. Industriële bakkerijen kunnen terecht bij NBC (info@veiligengezond.nl); ambachtelijke bakkerijen vinden meer informatie via www.nbov.nl/personeelszaken/rie/.