Vezels in voeding: wat mag je claimen over vezels en volkoren?

De trend van fibermaxxing – bewust meer vezels eten – wint snel terrein. Consumenten zoeken actief naar vezelrijke producten en verwachten van bakkers duidelijke en betrouwbare informatie. En ook de overheid wil graag dat producenten producten vezelrijker maken waar mogelijk. Maar wat mag je als bakker of producent eigenlijk claimen over de vezels in je product, en hoe zit het met volkoren-claims?

Claims: kansen én regels

Een voedings- of gezondheidsclaim is elke vrijwillige boodschap (tekst, symbool of beeld) die suggereert dat een product bepaalde nutritionele of gezondheidsvoordelen heeft. Die claims zijn strikt gereguleerd. In de basis geldt: ze mogen niet misleidend zijn, mogen een gezonde voeding niet ondermijnen en moeten slaan op het product zoals het daadwerkelijk wordt geconsumeerd.

Voor bakkers biedt dit kansen, maar alleen als je de regels goed kent.

Voedingsclaims: dit mag je zeggen

Voedingsclaims gaan over de samenstelling van je product, bijvoorbeeld het vezelgehalte. Voor vezels zijn er twee belangrijke claims:

• “Bron van vezels”: toegestaan bij minimaal 3 g vezels per 100 g of 1,5 g per 100 kcal.
• “Vezelrijk”: toegestaan bij minimaal 6 g vezels per 100 g of 3 g per 100 kcal.

Voor veel (volkoren)broden is de claim “vezelrijk” dus haalbaar en aantrekkelijk voor de consument.

Gezondheidsclaims: alleen met bewijs

Gezondheidsclaims gaan een stap verder en zeggen iets over het effect op het lichaam. Deze zijn alleen toegestaan als ze zijn goedgekeurd door de Europese Commissie, op basis van stevig wetenschappelijk bewijs.

Voorbeelden die relevant zijn voor de bakkerij:

• Over roggevezels: “Roggevezels dragen bij aan een normale darmwerking”. Dit mag alleen bij ≥6 g roggevezels per 100 g (of ≥3 g per 100 kcal).
• Over tarwezemelenvezels: “Tarwezemelenvezels dragen bij aan een snellere darmpassage”. Hierbij gelden dezelfde drempelwaarden als bij roggevezels, én de vermelding dat het effect optreedt bij een dagelijkse inname van minimaal 10 g.

Let op: je moet exact de goedgekeurde formulering (of een toegestane variant) gebruiken én aan alle voorwaarden voldoen. Alle goedgekeurde formuleringen van claims zijn terug te vinden in het Engelstalig register en Nederlandstalige database van de Keuringsraad.

Lees hier meer praktijktips over claims in de bakkerij

Volkoren: populair, maar juridisch beperkt

Hier zit voor veel bakkers de grootste uitdaging. Ondanks het sterke imago van volkoren, zijn gezondheidsclaims op ‘volkoren’ zelf niet toegestaan. De reden: het begrip is te breed (tarwe, rogge, haver, etc.) en onvoldoende specifiek voor één bewezen gezondheidseffect.

Wat mag wél?

• Je mag aangeven dat vezelrijke producten (zoals volkorenbrood met ≥6 g vezels per 100 g) een positief effect hebben op de darmen en stoelgang.
• Je mag communiceren dat 4 - 7 sneetjes volkorenbrood passen in een gezond voedingspatroon.
• Je mag verwijzen naar het Voedingscentrum; zij mogen als autoriteit meer zeggen.
• Je mag altijd zeggen dat volkorenbrood heel lekker is ;-) 

Wat mag níét?

• Claims zoals “verlaagt risico op hart- en vaatziekten” of “helpt tegen diabetes”; ook al suggereren studies wel dat er een verband is.

Praktische tips voor bakkers

1. Ken je voedingswaardecijfers
   Zorg dat je exacte vezelgehalte klopt en onderbouwd is.
2. Kies je claim bewust
   “Vezelrijk” is vaak de veiligste én meest krachtige keuze voor volkorenbrood.
3. Wees specifiek bij gezondheid
   Gebruik alleen goedgekeurde claims (bijv. over rogge- of tarwezemelenvezels).
4. Communiceer slim rond volkoren
   Focus op voedingspatronen en vezelgehalte, niet op medische claims.

Conclusie

Fibermaxxing biedt volop kansen voor de bakkerijsector, maar vraagt om zorgvuldige communicatie. Wie de balans vindt tussen commerciële aantrekkingskracht en wettelijke kaders, kan consumenten overtuigen én vertrouwen opbouwen. Juist in een tijd waarin gezondheid steeds belangrijker wordt, is dat een sterk ingrediënt voor succes.