VWA controleert op naleving wetgeving voedingsclaims

Gepubliceerd op 27-07-2010

Van oktober 2009 tot en met januari 2010 onderzocht de nieuwe Voedsel en Waren autoriteit (nVWA) van 131 supermarktproducten of de daarop vermelde voedingsclaims aan de wettelijke regels voldeden. Het ging onder andere om brood, ontbijtkoek, crackers, biscuits en cake. In het vervolg zal de VWA ook voedingsclaims beoordelen die gemaakt worden in bijvoorbeeld reclamefolders, tv-commercials en via internet.

Resultaten
In totaal voldeed 54% van de onderzochte producten aan de regels. In 2008 stond op 43% van de onderzochte producten een correcte voedingsclaim.
Binnen de categorie brood- en graanproducten (witte bollen, volkorenbrood, roggebrood, crakckers, knäckebröd en ontbijtgranen) voldeed 72% aan de wettelijke regels. Binnen de categorie snacks (met onder andere diverse soorten biscuit, ontbijtkoek en cake) was dat 63%.

Wat gaat er fout in de praktijk?
Veel van de tekortkomingen werden geconstateerd bij vergelijkende claims. De te vergelijken producten moeten tot een groep van levensmiddelen behoren die vergelijkbaar zijn in voedingswaarde en die een vergelijkbare plaats innemen in het voedingspatroon. In de praktijk werden producten vaak niet met het juiste product vergeleken of het was onvoldoende duidelijk met welk product een vergelijking werd gemaakt. Zo is een vergelijking tussen witbrood en volkorenbrood of  een vergelijking van een ontbijtcracker of ontbijtgraan met volkorenbrood toegestaan, maar niet een vergelijking tussen ontbijtkoek (snack) en een bruine boterham of een boterham met kaas. Een ‘cake’ vergelijken met een ‘andere cake’ is te algemeen. In zo’n geval is een specifiekere omschrijving noodzakelijk. Een specifiekere omschrijving is volgens de VWA ook noodzakelijk wanneer bijvoorbeeld een ‘biscuit met fruitvulling’ vergeleken wordt met ‘andere fruitrepen’.

De gegevens van de producten waarmee vergeleken wordt moeten bovendien regelmatig geactualiseerd worden om te voorkomen dat de consument misleid wordt doordat een claim achterhaald is. Om die reden is een algemene verwijzing naar het Nederlandse Voedingsmiddelenbestand (NEVO) niet voldoende. Ook werd het verschil in hoeveelheid nutriënt of energie niet altijd weergegeven of werd bij gebruik van de claims ‘verlaagde energetische waarde’ of ‘light’ niet aangegeven waardoor deze eigenschap werd bereikt (bijvoorbeeld door verlaging van de hoeveelheid vet of suiker).

Wetgeving
Op 1 juli 2007 is Verordening 1924/2006 van kracht geworden. Hierin staan de regels voor (vrijwillige) vermelding van voedings- en gezondheidsclaims op levensmiddelen. Een claim dat een levensmiddel een bron van vitaminen of mineralen is - en elke andere claim die voor de consument waarschijnlijk dezelfde betekenis heeft, bijvoorbeeld door gebruik van de woorden ‘toegevoegd’, ‘extra’, ‘verrijkt’ – is alleen toegestaan als het product minimaal een significante hoeveelheid  (15% van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid) bevat zoals is vastgesteld in de bijlage bij Richtlijn 90/496/EEG.  Een aantal van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheden in deze bijlage zijn aangepast met de publicatie van Richtlijn 2008/100/EG. Deze Richtlijn is geïmplementeerd in het Warenwetbesluit Voedingswaarde-informatie Levensmiddelen (zie Publicatie Staatsblad 182, jaargang 2009). Producten met voedingswaardedeclaraties die nog gebaseerd zijn op de ‘oude’ lijst van aanbevolen dagelijkse hoeveelheden mogen nog verhandeld worden tot 31 oktober 2012.

Meer informatie
Meer informatie over de voorwaarden voor gebruik van voedings- en gezondheidsclaims vindt u in het dossier ‘Voedingsclaims’. Het volledige rapport van het onderzoek van de VWA kunt u hiernaast downloaden.