Foliumzuur: moet ik als bakker in actie komen?

Gepubliceerd op 20-05-2008

De Gezondheidraad heeft een rapport geschreven over hoe de foliumzuurvoorzienig van de Nederlandse bevolking verbeterd kan worden. Een persbericht over dit rapport is op 20 februari jl verschenen. Dit heeft de afgelopen maanden gezorgd voor veel media-aandacht met betrekking tot één aspect genoemd in het rapport: de eventuele verrijking van basisvoedingsmiddelen, zoals brood, met foliumzuur. Daarom aandacht voor de vraag: moet ik als bakker mijn brood binnenkort gaan verrijken met foliumzuur?

Wat is foliumzuur?

Foliumzuur behoort tot de wateroplosbare vitamines (B11). In Duitsland, Frankrijk en US wordt het ook wel vitamine B9 genoemd. Foliumzuur speelt een belangrijke rol bij de vorming van rode bloedcellen en het erfelijk materiaal (DNA). Ook is het erg belangrijk bij de deling van de cellen tijdens de groei: foliumzuur verlaagt de kans op de geboorte van een kind met een open ruggetje. Daarnaast verlaagt foliumzuur mogelijk de kans op hart- en vaatziekten.

Advies Gezondheidsraad

Het rapport van de gezondheidsraad gaat men name in op het verbeteren van de foliumzuurvoorziening van vrouwen van vruchtbare leeftijd. Door alle media-aandacht lijkt het alsof de Gezondheidsraad de verrijking van brood met foliumzuur als beste oplossing ziet voor het voorkomen van open ruggetjes bij pasgeboren kinderen. Wie het volledige rapport leest kan concluderen dat dit zeker niet het geval is.

De Gezondheidraad noemt de verrijking van basisvoedingsmiddelen met foliumzuur inderdaad als een van de theoretische mogelijkheden die bij kunnen dragen aan een verbeterde foliumzuurstatus voor vrouwen in de vruchtbare leeftijd. Het is momenteel echter in het kader van de Europese wetgeving niet mogelijk een dergelijke verrijking verplicht te stellen c.q. vrijwillige verrijking van andere voedingsmiddelen dan brood te verbieden. Naast deze duidelijke beperking in de praktische uitvoering van een dergelijk beleid, geeft de Gezondheidsraad de volgende punten ter overweging:

• Verplichte verrijking is mogelijk voorbarig omdat de uitvoering van uitgebreide voorlichting en vrijwillige verrijking nog onvoldoende tijd heeft gehad en het effect onvoldoende is geëvalueerd.
• Het belang van evaluatie van huidige voedingsnormen en de opname capaciteit van de darmen voor verschillende soorten foliumzuur.
• De raad adviseert een voorzorgsbeleid in verband met eventuele risico’s voor de gezondheid bij een te hoge inname bij bepaalde bevolkingsgroepen.
• In andere landen waar gekozen is voor verplichte verrijking (Canada, US) is het aantal ongeplande zwangerschappen vele malen hoger dan in Nederland, dus is de winst veel groter. In landen, met name Scandinavië, waar de meeste zwangerschappen net als in Nederland gepland zijn, is er alleen gekozen voor voorlichting en eventueel vrijwillige verrijking. In groot Brittannië, een land met een hoog aantal ongeplande zwangerschappen, loopt de discussie over het verrijken van brood met foliumzuur al enige tijd. Onlangs heeft men hier de beslissing echter uitgesteld wegens zorgen over eventuele negatieve gevolgen voor de volksgezondheid.

Actie bakkerijbranche?

Het ministerie van VWS heeft uiteraard het rapport van de Gezondheidsraad ontvangen en zal op basis hiervan weer haar schriftelijk advies uitbrengen richting de tweede kamer. De verwachting is dat deze brief medio mei aangeboden zal worden aan de tweede kamer. De verschillende brancheverenigingen en het NBC houden de ontwikkelingen nauw in de gaten en worden hierover ook door VWS geïnformeerd.

Wij hechten zeer aan de kennis en het oordeel van de Gezondheidsraad, de Minister en de 2e Kamer. Het is bovendien belangrijk om zorgvuldig om te gaan met dit onderwerp. Dat zijn twee voorname redenen om u te adviseren niet ‘op eigen houtje’ initiatieven te ontplooien op dit gebied. Dat past ook in de verantwoordelijkheid, die de bakkerijsector draagt en neemt als leverancier van het belangrijkste basisvoedingsmiddel in Nederland.

Samengevat:

• Het advies van de Gezondheidsraad om brood te standaard te verrijken met foliumzuur is niet zo definitief als sommige media doen voorkomen.
• De brancheverenigingen en NBC houden de ontwikkelingen nauw in de gaten.
• U kunt uw klanten vertellen dat de verplichte verrijking van brood met foliumzuur voorlopig niet aan de orde is.