Wanneer mag ik zeggen dat er veel voedingsvezel in mijn product zit?

Het is verleidelijk om uw producten aan te prijzen met voedingsclaims als ‘vezelrijk’. Maar wanneer u een dergelijke bewering doet over de voedingswaarde van uw product, dan hebt u te maken met de nieuwe Europese verordening voor het gebruik van voedingsclaims.

Claims zijn vrijwillige beweringen die u doet over de voedingswaarde of het effect van een levensmiddelen op de gezondheid.  Er wordt in deze verordening onderscheid gemaakt tussen voedingsclaims en gezondheidsclaims. . Voor alle claims geldt dat ze begrijpelijk moeten zijn, niet mogen misleiden of bangmaken, ze (wetenschappelijk) bewezen moeten zijn of kunnen worden, en dat de bewuste voedingsstof in voldoende mate aanwezig is.

Beweringen over het gehalte aan vezel vallen onder de noemer voedingsclaims; deze zeggen iets over de voedingswaarde van een product. De Europese Commissie heeft een lijst vastgesteld met toegestane voedingsclaims. Hierin staan de toegelaten claims met de bijbehorende voorwaarden. Het is belangrijk dat u controleert of uw product de volgens deze verordening vereiste hoeveelheid voedingsvezel bevat, voordat u iets zegt over de aanwezigheid van voedingsvezel in uw product. De verordening kent twee claims voor voedingsvezel:

Bron van vezel
Deze claim is toegestaan als het vezelgehalte van het product minimaal 3 gram per 100 gram of
1,5 gram per 100 kcal bedraagt.

Vezelrijk
Deze claim is alleen toegestaan als het vezelgehalte van het product minimaal 6 gram per 100
gram of 3 gram per 100 kcal bedraagt. Een vermelding zoals ‘boordevol vezel’ suggereert ook dat het product rijk is aan vezel en geldt dus ook als een voedingsclaim die aan dezelfde voorwaarden als de claim ‘vezelrijk’ moet voldoen. Kies bij voorkeur vermeldingen die in de lijst staan of die daar veel op lijken om onduidelijkheid  of misleiding te voorkomen.

Voedingswaardedeclaratie
Is het een voorverpakt product? In dat geval betekent een voedingsclaim dat ook een voedingswaardedeclaratie nodig is. Doet u een bewering over vezel dan vermeldt u de zogenaamde ‘grote 8’ oftewel een uitgebreide voedingswaardedeclaratie. Dat betekent dat u achtereenvolgens vermeldt de hoeveelheid energie, eiwitten, koolhydraten, suikers, vetten, verzadigde vetzuren, voedingsvezel en natrium per 100 gram product. Als het geen voorverpakt product is, is een voedingswaardedeclaratie niet nodig.

Beperking
Op producten die bijvoorbeeld te veel vet, suiker of zout bevatten, zijn claims slechts onder bepaalde voorwaarden toegestaan. Voedingsclaims mogen alleen op deze producten als ze gaan over beperking van het vetgehalte, verzadigde vetten, transvetzuren, suikers of zout (natrium). De Europese Commissie stelt vast waar de grenzen liggen (zogenaamde voedingsprofielen). Deze voedingsprofielen zouden volgens de Verordening Voedings- en Gezondheidsclaims op uiterlijk 19 januari 2009 moeten zijn vastgesteld door de Europese Commissie, maar er is nog volop discussie over. In een voedingsprofiel staat vast hoeveel vet, suiker of zout een product mag bevatten. Een volkorenbiscuit bevat te veel verzadigd vet en suiker waardoor de biscuit waarschijnlijk niet binnen het voedingsprofiel valt. De claim ‘vezelrijk’ is dan niet toegestaan. Ook een volkorenbrood met een te hoog zoutgehalte mag in de nabije toekomst niet de claim vezelrijk dragen.

In deze Werkwijzer “Voedings- en gezondheidsclaims”van NBC wordt uitgelegd hoe u aan de voorwaarden voor deze en andere voedingsclaims kunt voldoen.